Белгілері және аурудың кезеңі
Денге кезінде қызу, бас ауруы, бұлшықет пен буынның сырқырауы, жүрек айнуы және бөртпе болуы мүмкін. Мұндай белгілер басқа инфекцияларда да кездеседі. Дәрігерге қызудың қашан басталғанын, қандай дәрі қабылдағаныңызды және маса шаққан болуы мүмкін екенін айтыңыз. Денгені фотоға немесе бір белгіге қарап анықтамаңыз.
| Кезең | Не болуы мүмкін | Не істеу керек |
|---|---|---|
| Қызудың алғашқы күндері | Қызу, бас және бұлшықет ауруы, жүрек айну | Дәрігерге қаралып, ауру күніне сай тестті сұраңыз |
| Қызу түсе бастағанда | Кейбір науқаста қауіпті белгілер пайда болады | Іштің ауырсынуын, қайталанатын құсуды және қан кетуді бақылаңыз |
| Сауығу | Күш пен тәбет біртіндеп қалпына келеді | Дәрігер жоспарын және тағайындалған бақылауды орындаңыз |
Қандай тесттер жасалады
WHO ұйымының 2025 жылғы зертханалық нұсқаулығында тест таңдау белгілер басталғаннан кейінгі күнге байланыстырылады. Алғашқы жеті күнде дәрігер молекулалық тест пен/немесе NS1 антиген тестін тағайындауы мүмкін. Одан кейін IgM антиденесін анықтау пайдалырақ болады. Ерте кезеңдегі бір теріс тест денгені жоққа шығармайды. Дәрігер басқа себептерді де тексеруі мүмкін.
Дәрі және үйдегі күтім
Денгеге күдік болса, дәрігер арнайы айтпаса, аспиринді және ибупрофен сияқты қабынуға қарсы дәрілерді қабылдамаңыз. Олар қан кету қаупін арттыруы мүмкін. Парацетамол сізге жарай ма деп дәрігерден не фармацевтен сұрап, қаптамадағы нұсқаулықты орындаңыз. Сұйықтық іше алсаңыз, аз-аздан ішіңіз. Денге вирусқа байланысты, сондықтан антибиотик оны емдемейді.
Қауіпті белгілер: шұғыл көмекке жүгініңіз
| Белгі | Әрекет |
|---|---|
| Іштің қатты немесе үдей түскен ауыруы | Жедел жәрдем бөліміне барыңыз |
| Қайта-қайта құсу немесе сұйықтықты ұстай алмау | Шұғыл медициналық көмек алыңыз |
| Мұрыннан не қызыл иектен қан кету, құсықта немесе нәжісте қан | Дереу жедел көмекке жүгініңіз |
| Естен тану, қатты ұйқышылдық немесе ерекше мазасыздық | Жедел жәрдем шақырыңыз немесе ауруханаға барыңыз |
| Тыныстың қиындауы, суық не жабысқақ тері | Дереу жедел жәрдем шақырыңыз |
Балалар, жүкті адамдар және созылмалы ауруы бар науқастар дәрігерге ертерек хабарласуы керек. Қауіпті белгі байқалса, қызудың қайта көтерілгенін күтпеңіз.
Маса шақпау үшін
- Жәндіктерге қарсы құралды қаптамадағы нұсқаумен жағыңыз.
- Мүмкіндік болса, қол мен аяқты жабатын киім киіңіз.
- Қажет болса, терезеге тор орнатыңыз немесе маса торын қолданыңыз.
- Қауіпсіз болса, үй маңындағы тұрып қалған суды төгіңіз.
Сұрақтар мен жауаптар
Маса шаққаннан кейін денге қашан білінеді?
Мерзімі әртүрлі. Шаққан күнге қарап диагноз қоймаңыз, қызу болса дәрігерге көрініңіз.
Қандай денге тестін тапсырамын?
Белгілер басталған күнді дәрігерге айтыңыз. Тест кезеңге және медициналық жағдайға қарай таңдалады.
Ибупрофен ішуге бола ма?
Денгеге күдік болса, дәрігер арнайы айтпаса, ішпеңіз.
Денгені үйде емдеуге бола ма?
Үйде бақылау жеткілікті ме, оны дәрігер анықтайды. Қауіпті белгілер шұғыл көмек қажет етеді.
Антибиотик керек пе?
Антибиотик денгені емдемейді. Оны тек дәрігер бактериялық инфекцияны анықтап тағайындаса қолданыңыз.