Ханой (ВНА). Вьетнам мен Швейцария 1971 жылғы 11 қазанда орнатылған дипломатиялық қатынастардың 55 жылдығын атап өтуде. Екі ел 2025 жылғы қаңтарда жан-жақты серіктестік орнатқаннан кейін ынтымақтастық бірнеше салада кеңейді.
Швейцария Вьетнаммен дипломатиялық байланыс орнатқан Батыс Еуропадағы алғашқы елдердің бірі болды. Екі елдің байланысы XIX ғасырдың екінші жартысына барып тіреледі. Сол кезде Diethelm және Biedermann сияқты швейцариялық сауда компаниялары Вьетнамда жұмыс істей бастаған. Вьетнамда зерттеу жүргізіп, 1943 жылы Нячангта қайтыс болған швейцариялық ғалым Александр Йерсен елде танымал тұлға болып қала береді. Швейцария 1954 жылғы Үндіқытай жөніндегі Женева конференциясын да қабылдады. Соның арқасында қазіргі Вьетнам Социалистік Республикасы, сол кездегі Вьетнам Демократиялық Республикасы, көпжақты дипломатияға алғаш рет қатысу мүмкіндігіне ие болды.
Соңғы 55 жылда саяси сенім жоғары деңгейдегі сапарлар мен тұрақты кездесулер арқылы нығайды.
2026 жылғы 22 қыркүйекте Нью-Йоркте, Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас Ассамблеясының 81-сессиясындағы жалпы пікірталас аясында Вьетнам Коммунистік партиясы Орталық комитетінің бас хатшысы әрі президент То Лам Швейцария президенті Ги Пармелинмен кездесті. Тараптар жан-жақты серіктестікті нақты ынтымақтастық жобалары арқылы дамытуға келісті.
Президент Пармелин Швейцарияның Вьетнамның маңызды экономикалық және сауда серіктесі болуға мүдделі екенін айтып, ауыл шаруашылығы, биотехнология, жасыл энергетика және цифрлық экономика салаларында бірлескен зерттеулер жүргізуді ұсынды. То Лам Швейцарияны өз компанияларын Вьетнамға көбірек инвестиция салуға ынталандыруға, әсіресе банк және қаржы, өндіріс, фармацевтика мен инновация салаларына назар аударуға шақырды. Ол финтех, халықаралық қаржы орталығын құру, цифрлық қаржы, блокчейн және адами ресурстарды дамыту бойынша тәжірибе алмасуды да ұсынды.
Көшбасшылар екіжақты сауданы 2030 жылға қарай 2 млрд АҚШ долларынан асыру мақсатын қойып, көпжақты форумдардағы үйлестіруді күшейтуге келісті.
Экономикалық ынтымақтастық қарқын алып келеді
Швейцария Вьетнамның Еуропадағы маңызды сауда серіктесі саналады. Вьетнам өз кезегінде Швейцарияның Оңтүстік-Шығыс Азия мемлекеттері қауымдастығындағы жетекші серіктестерінің бірі. Екіжақты сауда көлемі 2024 жылы 811,2 млн АҚШ долларына, 2025 жылы 1,04 млрд АҚШ долларына жетті. 2026 жылдың алғашқы сегіз айында бұл көрсеткіш 716 млн АҚШ долларын құрады.
Швейцария, Норвегия, Исландия және Лихтенштейн кіретін Еуропалық еркін сауда қауымдастығы мен Вьетнам арасындағы еркін сауда туралы келісім жөніндегі келіссөздер 14 жылдан кейін, 2026 жылғы 2 шілдеде аяқталды. Келісім сауда және инвестициялық байланыстарды кеңейтіп, екі тарап бизнесіне жаңа мүмкіндіктер береді деп күтіледі.
2026 жылғы сәуірдегі жағдай бойынша Швейцария Вьетнамға инвестиция салатын 154 ел мен аумақтың ішінде 20-орында болды. Швейцарияның 2 млрд АҚШ долларынан асатын 200-ден астам жобасы бар. Nestlé, ABB, Roche, Zurich Insurance және Holcim сияқты ірі швейцариялық компаниялар Вьетнамда жұмыс істеп, ондаған мың жұмыс орнын құрды.
Швейцариядағы Вьетнам елшісі Чау Май Ань бұл нәтижелер екі елге инновация, цифрлық трансформация, тұрақты даму, қаржы және адами ресурстарды даярлау салаларындағы өзара толықтыратын артықшылықтарын пайдалануға берік негіз қалыптастыратынын айтты.
Білім, мәдениет және халықтар арасындағы байланыстар саласындағы ынтымақтастық та екіжақты қатынастарды қолдайды. Швейцария Вьетнамдағы білім беру мен даярлыққа қоршаған орта және менеджмент салаларындағы білім беру бағдарламалары, сондай-ақ қаржы, банк ісі және бизнес әкімшілігі бойынша жоғары оқу орнынан кейінгі курстар арқылы үлес қосты. Швейцариядағы вьетнамдық қауымдастықта шамамен 10 мың адам бар.
Биыл 55 жылдықты атап өтуге арналған түрлі іс-шаралар өтті. Ұлттық жиналыс төрағасының орынбасары Нгуен Тхи Тханьның 28–30 қыркүйекте Швейцарияға сапары кезінде өткен мерекелік кездесуде Вьетнамның байланыстарды тереңдетуге бейілділігі атап өтілді. Дәстүрлі достық пен саяси сенім қатынастардың негізі, экономикалық ынтымақтастық тірегі, ал ғылым, технология және инновация даму қозғаушысы ретінде аталды.
Дипломатиялық қатынастардың 55 жылдығы одан әрі ынтымақтастықтың әлеуеті бар екенін көрсетеді. Вьетнам мен Швейцария ортақ мүдделерді ілгерілетіп, жан-жақты серіктестікті нығайтуды көздейді.
ВНА
Дереккөздер: VietnamPlus / Vietnam News Agency
