Вьетнам Дүниежүзілік сауда ұйымының (ДСҰ) көпжақты сауда жүйесіндегі орталық рөлін нық қолдайды. Бұл туралы Вьетнамның Женевадағы Біріккен Ұлттар Ұйымы, ДСҰ және басқа да халықаралық ұйымдар жанындағы тұрақты өкілі Май Фан Зунг мәлімдеді.
Елші Вьетнамның сауда саясатына үшінші шолуы қарсаңында Женевада Вьетнам ақпарат агенттігінің тілшілеріне берген сұхбатында Вьетнамның ДСҰ мүшелеріне жеткізгісі келетін үш негізгі ұстанымын баяндады.
Біріншіден, Вьетнам терең, белсенді және мазмұнды халықаралық экономикалық интеграцияға бейілділігін сақтайды. ДСҰ-ға мүшеліктің жиырма жылы халықаралық интеграцияның экономикалық реформаларды ілгерілетудегі, сауданы кеңейтудегі, инвестиция тартудағы және ұлттық бәсекеге қабілеттілікті нығайтудағы маңызын көрсетті. Алдағы уақытта Вьетнам экономикалық және сауда байланыстарын кеңейтуге, интеграция сапасын арттыруға, міндеттемелерді тиімді орындауға және мүмкіндіктерді жақсырақ пайдалануға назар аударады. Екіншіден, ел институционалдық реформаларды жалғастырады, инвестициялық және іскерлік ортаны жақсартады, экономиканың ішкі әлеуетін күшейтеді. Басымдықтарға саясаттың ашықтығын, тұрақтылығы мен болжамдылығын арттыру, әкімшілік рәсімдерді жеңілдету, ғылым мен технологияны, инновацияны және цифрлық трансформацияны дамыту, сондай-ақ отандық кәсіпорындардың бәсекеге қабілеттілігін және олардың өңірлік әрі жаһандық құн тізбектеріне кірігуін жақсарту жатады. Вьетнам кейбір экспорттық салалардың импорттық материалдар мен құрамдас бөлшектерге тәуелділігін, сондай-ақ шағын және орта кәсіпорындардың технологияға, қаржыға және нарықтарға қол жеткізудегі қиындықтарын қоса алғанда, проблемалардың бар екенін де мойындайды.
Үшіншіден, Вьетнам халықаралық сауда ережелері мен ынтымақтастық тетіктерін қалыптастыруға белсендірек әрі мазмұндырақ үлес қосуды көздейді. Қолданыстағы міндеттемелерін орындаумен қатар, ел цифрлық экономика, электрондық сауда, жасыл көшу, тұрақты даму және жеткізу тізбектерінің орнықтылығы сияқты жаңа мәселелер жөніндегі талқылауларға белсенді қатысады.
Протекционизмнің күшеюі, геосаяси бәсекелестік және жеткізу тізбектерінің қайта құрылуы жағдайында елші ережелерге негізделген көпжақты сауда жүйесін нығайту мен ұлттық экономикалық және сауда мүдделерін қорғау бір-бірін толықтыратынын атап өтті. Өңірлік және жаһандық құн тізбектеріне терең кіріккен ашық экономика ретінде Вьетнам тұрақты, ашық әрі болжамды халықаралық сауда ортасын кәсіпорындардың заңды мүдделерін қорғау және өсімді сақтау үшін қажет деп санайды. Осыған байланысты ел ДСҰ реформасын, әсіресе ұйымның келіссөз жүргізу және бақылау функцияларын күшейту, сондай-ақ дауларды шешудің толық жұмыс істейтін әрі тиімді жүйесін қалпына келтіру жөніндегі шараларды қолдайды.
Елші көпжақты сауда ережелерін жетілдіру жүйенің негізгі қағидаттарын сақтап, ұйым мүшелерінің, әсіресе дамушы елдердің даму деңгейі мен міндеттемелерді орындау мүмкіндіктеріндегі айырмашылықтарды ескеруі керек екенін атап өтті.
Сонымен қатар Вьетнам нарықтарды, серіктестерді және жеткізу тізбектерін әртараптандыру, ішкі өндірісті күшейту және жергілікті қосылған құнды арттыру арқылы экономикалық дербестігі мен орнықтылығын нығайтып жатыр. Ел халықаралық міндеттемелерге сәйкес келетін ашық әрі болжамды саясат арқылы заңды ұлттық мүдделерді, қоғамдық денсаулықты, қоршаған ортаны қорғауды, тұтынушылардың құқықтарын және экономикалық қауіпсіздікті де қамтамасыз етеді.
Елшінің айтуынша, белгісіздік күшейген кезде ұлттық мүдделерді тұрақты қорғау интеграцияны шектеуді немесе халықаралық ынтымақтастық тетіктерінен тыс қалуды білдірмейді. Бұл ережелерді қалыптастыруға белсенді қатысуды, ішкі әлеуетті күшейтуді және Вьетнамның заңды құқықтары мен мүдделерін қорғау үшін көпжақты тетіктерді тиімді пайдалануды талап етеді.
Вьетнам ДСҰ-ға қосылу туралы хаттаманы 2006 жылғы 7 қарашада Женевада ресми түрде бекітті және 2007 жылғы қаңтарда ұйымның 150-мүшесі болды. ДСҰ-ның Сауда саясатына шолу жасау тетігі мүшелердің сауда саясаты мен міндеттемелерін орындаудағы ашықтығын арттырудың маңызды құралы болып саналады.
Дереккөздер: VietnamPlus / Vietnam News Agency
