ХАНОЙ. Вьетнам Ұлттық ассамблеясы сейсенбі күні Қылмыстық кодекске енгізілетін өзгерістерді талқылады. Депутаттар есірткі айналымы және 16 жасқа толмаған балаларды зорлау үшін өлім жазасын алып тастау туралы ұсыныстарға қатысты екіге бөлінді.
Жоба кінәсін өз еркімен мойындап, тергеушілермен ынтымақтасатын құқық бұзушылардың жазасын қысқартуды, сондай-ақ киберқылмыс пен дамып келе жатқан қаржы нарықтарына қатысты жаңа қылмыс құрамдарын енгізуді ұсынады.
Хошимин делегациясының депутаты Нгуен Тхань Санг бүлік, адамзатқа қарсы қылмыстар, әскери қылмыстар және терроризм үшін өлім жазасын алып тастау жоспарын қолдады. Алайда ол есірткі айналымы мен 16 жасқа толмаған балаларды зорлау үшін бұл жазаны сақтауды ұсынды.
Оның айтуынша, есірткі айналымы отбасылар мен қоғамға елеулі зиян келтіруін жалғастырып отыр. Сондықтан есірткі топтарының басшылары мен аса ірі көлемдегі есірткіні тасымалдаушылар үшін өлім жазасы сақталуы керек.
Ол өлім жазасын толық алып тастаудың орнына, оны тағайындауға негіз болатын шектерді көтеруді және саясатты 2030 жылы қайта қарауды ұсынды.
Ламдонг провинциясының депутаты Хюинь Нгок Лием ұсынылып отырған қысқартуды қолдады. Оның пікірінше, қатаң жазалар қылмысты міндетті түрде азайтпайды.
Ол Вьетнамда өлім жазасы қолданылатын қылмыс құрамдарының саны 1985 жылғы 44-тен қолданыстағы Қылмыстық кодекстегі 10-ға дейін біртіндеп қысқарғанын айтты. Оның сөзінше, жаңа жоба елдегі сот реформасына сәйкес бұл ауқымды одан әрі тарылтады.
Қоғамдық қауіпсіздік министрі Лыонг Там Куанг есірткі айналымы үшін өлім жазасын алып тастау ұсынысын қорғады. Ол кейбір құқық бұзушылардың алданғанын, мәжбүрленгенін немесе қылмыстық желілерге тартылғанын, сондықтан олардың түзелуге мүмкіндігі барын айтты.
Оның сөзінше, өлім жазасынан құтылу мүмкіндігі құқық бұзушыларды тергеушілермен ынтымақтасуға ынталандырып, есірткі айналымының кең желілерін жоюға көмектесуі мүмкін.
16 жасқа толмаған балаларды зорлау туралы айта отырып, Куанг қылмыстың ауыр екенін мойындады. Бірақ өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы қатаң жаза болып қала беретінін айтты. Егер қылмыс жәбірленушінің өліміне тікелей себеп болса, заң талаптары орындалған жағдайда кінәлі адамға кісі өлтіру бойынша да айып тағылуы мүмкін.
Ынтымақтасқан құқық бұзушыларға жазаны жеңілдету
Ханой депутаты Зыонг Дык Хай қылмыстық саясат құқық бұзушыларды тергеумен ынтымақтасуға, активтерді қайтаруға және жәбірленушілерге өтемақы төлеуге ынталандыруы керек деді.
Ол кез келген жеңілдік айыпталушылардың құқықтарын қорғайтын кепілдіктермен қатар жүруі тиіс екенін атап өтті. Кінәні мойындау ерікті болып, дәлелдермен расталуы керек. Ал соттар кінәні және жазаны өз бетінше анықтауға тиіс.
Кханьхоа провинциясының депутаты Буй Мань Кыонг та кінәсін өз еркімен мойындаған, маңызды ақпарат берген және ұсынылған жазаны қабылдаған айыпталушыларға жазаны қысқартуға мүмкіндік беретін ережелерді қолдады.
Жобаның 57-бабына сәйкес, белгілі бір талаптар орындалса, соттар әдеттегі шектен төмен жаза тағайындай алады. Жәбірленушілерге келтірілген зиянды белсенді түрде өтеген және оның салдарын жойған құқық бұзушыларға жеңілдік көбірек беріледі.
Кыонг бұл шаралар сот процестерін жеделдетіп, сот жүйесінің ресурстарын үнемдеп, жәбірленушілердің шығынын қайтару мүмкіндігін арттыруы мүмкін деді.
Ол кінәні мойындау айыптау үкімі үшін жалғыз негіз болмауы және прокурорлардың кінәні дәлелдеу міндетін алмастырмауы керек екенін айтты.
Жаңартылған Қылмыстық кодекске тұтынушыларды қорғау, криптоактивтер, заңсыз балық аулау, киберқылмыс, сондай-ақ жаппай қырып-жою қаруын тарату немесе қаржыландыруға қатысты 11 жаңа қылмыс құрамы енгізіледі.
Сонымен қатар трансұлттық ұйымдасқан қылмыстық топтарға қатысу қылмыс саналады. Билік 35 қылмыс бойынша дайындық кезеңінің өзінде қылмыстық жауапкершілікке тартуға мүмкіндік алады. Бұл қылмыс аяқталғанға дейін араласуға жол ашады.
Жоба компаниялардың қылмыстық жауапкершілігін тағы 24 қылмыс құрамына, соның ішінде алаяқтық, адам саудасы, экологиялық құқық бұзушылықтар және жеке деректердің таралуына қатысты істерге кеңейтеді.
Министр Куангтың айтуынша, бұл өзгерістер компанияларды қылмыстық әрекетке бүркемелер ретінде пайдалануға мүмкіндік беретін құқықтық олқылықтарды жабуға және заңды бизнесті қорғауға бағытталған.
Жұмыс тобы депутаттардың ұсыныстарын қарауды жалғастырады. Одан кейін жаңартылған Қылмыстық кодекс қарау және бекіту үшін ұсынылады.
Дереккөздер: Viet Nam News
