Вьетнам мен Жапония ынтымақтастықтың сапасы мен қосылған құнын арттыруға ұмтылып отыр. Вьетнам Коммунистік партиясы Орталық комитетінің Бас хатшысы әрі Вьетнам президенті То Ламның сапары кезінде жасанды интеллект, шағын модульдік реакторлар технологиясы, атом энергетикасы және кадр даярлау салаларындағы ынтымақтастықты дамыту жоспарланып отыр.
Вьетнам экономикасының дамуы және сауда мен инвестиция серіктестерінің әртараптануы Жапонияның дәстүрлі рөлін өзгертіп, технология, энергетика және адами ресурстарды дамыту салаларындағы ынтымақтастыққа жаңа бағыттар ашып отыр, деп хабарлады Nikkei Asia.
Nikkei Asia 8 қарашада То Ламның Жапонияға жалғасып жатқан ресми сапарына орай жариялаған мақаласында ондаған жылдық ынтымақтастықтан кейінгі Вьетнам мен Жапония қатынастарындағы өзгерістерге шолу жасады.
Мақалада айтылғандай, Жапонияның дәстүрлі рөлінің өзгеруі даму көмегі саласында айқын көрінеді.
Соңғы үш онжылдықта Жапония Вьетнамның индустриялануы мен жаңғыруына ресми даму көмегін, тікелей инвестиция, технология трансфері және басқару тәжірибесін ұсыну арқылы елеулі үлес қосты. Алайда Вьетнам экономикасы дамып, сауда және инвестиция байланыстарын әртараптандырған сайын, ынтымақтастықтың дәстүрлі салаларындағы Жапонияның салыстырмалы орны өзгерді.
Сауда саласында екіжақты тауар айналымы өсіп келеді, бірақ Жапонияның Вьетнам экспортының жалпы көлеміндегі үлесі 2010-2025 жылдар аралығында 10,7%-дан 5,6%-ға дейін екі есеге жуық азайды.
Жапония үкіметімен байланысты Даму экономикалары институтының зерттеушісі Футаба Исидзука: «Бұл Жапония ықпалын жоғалтып жатыр деген сөз емес», деді.
«Вьетнам орта табыс тұзағына алаңдап отыр. Бұл ел экономикасының өсімі тоқтап, дамыған мемлекеттер қатарына өту қиындайтын жағдайды білдіреді», деді ол.
Nikkei Asia Исидзукаға сілтеме жасап, Жапонияның әлі де ұсынар тәжірибесі көп екенін жазды. Оған экспортқа тәуелді өсу моделінен шығу және ішкі технологиялық мүмкіндіктерді дамыту тәжірибесі жатады.
Инвестиция саласында жапон компаниялары тікелей шетелдік инвестициясы тез өсіп келе жатқан серіктестердің бәсекелестігіне тап болып отыр.
Жапония инвестициялары да әртараптанып келеді. Бірнеше онжылдық бойы өндіріс саласына басымдық берген компаниялар бөлшек саудаға, логистикаға және басқа қызмет түрлеріне көбірек шыға бастады, деп жазды Nikkei Asia.

SuFex Trading компаниясының негізін қалаушы әрі бас директоры Акира Миямотоның айтуынша, жапон өндірушілеріне Вьетнамға инвестиция салудың бұрынғы толқындарына негіз болған арзан жұмыс күші моделіне сүйену қиындап барады.
Ресми даму көмегіне келсек, Жапония Вьетнамға ең көп ODA беретін ел болып қала береді. Бірақ жапондық даму көмегі 2010 жылдардың басындағы деңгейден күрт төмендеп, бұрынғыдай екі ел арасындағы қатынастарды айқындамайды, деп атап өтті мақала.
Вьетнамда жұмыс істеген Жапонияның халықаралық ынтымақтастық агенттігінің бұрынғы қызметкері Кэнъити Ямамото Жапонияның көмек жүйесі өзгерістерге бейімделе алмай отырғанын айтты.
Оның айтуынша, Вьетнам үкіметінің құрылымы ықшамдалып, ел жоғары экономикалық өсімге ұмтылған кезде жобаларды тез іске қосу үшін шенеуніктерге қысым күшейіп отыр. Алайда Жапония мен JICA бұл қарқынға ілесе алмады.
Осы жағдайда екі ел ынтымақтастықтың сапасы мен қосылған құнын арттыруға ұмтылып отыр. То Ламның сапары кезінде жасанды интеллект, шағын модульдік реакторлар технологиясы, атом энергетикасы және кадр даярлау бағыттарындағы ынтымақтастықты дамыту жоспарланып отыр, деп хабарлады Nikkei Asia.
Васэда университетінің құрметті профессоры Чан Ван Тхо екі ел арасындағы экономикалық тепе-теңдіктің өзгеруі Жапония үшін жай ғана шығын емес, Вьетнамның дамуын көрсететінін айтты.
«Жапонияның салыстырмалы ықпалы сөзсіз төмендейді, бірақ екі ел арасында қалыптасқан сенім маңызды актив болып қала береді», деді ол.
Сауда, инвестиция және ресми даму көмегі екі ел байланысының негізі болып қала береді. Ал технология, энергетика және адами ресурстарды дамыту Азия мен әлемдегі бейбітшілік пен өркендеу жолындағы жан-жақты стратегиялық серіктестікті мазмұнды әрі тұрақты түрде ілгерілетудің жаңа бағыттарын ұсынады.
Дереккөздер: VietnamPlus / Vietnam News Agency


