Вьетнамның Жоғарғы халық прокуратурасы бұрынғы Лаокай провинциясында және оған қатысты ұйымдарда темір кенін экспорттау кезіндегі заң бұзушылықтарға байланысты күдіктілерге жақында айыптау қорытындысын шығарды.
Делдал провинция партия хатшысымен байланысын пайдаланған
Айыптау қорытындысына сәйкес, Өнеркәсіп және сауда министрлігінің №12/2016 циркуляры бойынша темір кені экспорттауға рұқсат етілген пайдалы қазбалар тізіміне кірмеген. Ел ішінде сұраныс болмаған жағдайда кен өндіріліп, өңделген провинцияның халық комитеті нақты жағдайды тексеріп, мәселені қарау үшін министрлікке құжат жіберуі керек еді.
2015 жылдан 2020 жылға дейін 11 компания осы ережені пайдаланды. Олар темір кенін сатып алып, ел ішінде сатқаннан көбірек пайда табу үшін шетелге экспорттаған.
Компания өкілдері тікелей немесе делдалдар арқылы провинция халық комитеті төрағасының бұрынғы орынбасары Ле Нгок Хынгке және Өнеркәсіп және сауда департаментінің директоры До Чыонг Зянгке жүгінген. Олардан компанияларға экспорт квотасын алу үшін министрлікке құжат дайындауға көмектесуді сұраған.
Делдалдардың бірі Лаокай провинциясындағы компанияның директоры Нгуен Нгок Кхием болған.
Айыптау қорытындысы бойынша, An Binh компаниясының директоры Нгуен Зуи Нгиеп Кхиемнің провинция басшыларымен, соның ішінде провинциялық партия комитетінің хатшысы Нгуен Ван Виньмен жақын байланысы барын білген. Винь апатит кенінің миллиондаған тоннасын заңсыз өндіру ісі бойынша төрт жылға бас бостандығынан айырылған.
2019 жылдың қазан айының соңында Нгиеп жалдамалы жұмысшы Ле Суан Диньмен темір кенін экспорттауға рұқсат алу үшін Кхиемнен көмек сұрау туралы сөйлескен. Кхием келісіп, ақы талап еткен. Динь оған 4 млрд донг және 100 мың АҚШ долларын берген.
Ақшаны алғаннан кейін Кхием Виньге жүгініп, провинция халық комитетіне An Binh компаниясы үшін министрлікке құжат жіберуді тапсыруды сұраған. Винь оған төраға орынбасары Ле Нгок Хынгпен және директор До Чыонг Зянгпен кездесуді айтып, компанияларға үкімет пен министрлік саясатына сәйкес қолдау көрсететінін жеткізген.
Лаокай провинциясының халық комитеті ғимаратында Кхием Хынгке Виньге баяндағанын және оның келісімін алғанын айтқан. Ол Хынгтен нұсқау беріп, құжатқа тезірек қол қоюды сұраған. Кхиемнің Виньмен жақын екенін білген Хынг келісіп, құжатты департамент дайындаған кезде Зянгке хабарласуды тапсырған. Кхием кетер алдында Хынгке 100 млн донг берген.
Кхием кейін Зянгтің жұмыс бөлмесіне барып, партия комитеті хатшысы мен төраға орынбасарының мәселені мақұлдағанын айтқан. Зянг Кхиемнің байланыстарын және басшыларының келісім бергенін ескеріп, құжат тапсыру тәртібін түсіндіріп, 50 млн донг алған.
Осыдан кейін Лаокай провинциясының халық комитеті An Binh компаниясына темір кенін экспорттауға рұқсат беруді ұсынған құжатты министрлікке жіберген. Алайда экспорт 2020 жылдың қаңтарында тоқтатылған.
Кхиемге «шайға» 250 млн донг
Экспорттың не себепті тоқтатылғанын білмеген директор Нгуен Зуи Нгиеп Ле Суан Диньнен Кхиемге қайта барып, компания экспортының қалпына келуіне көмектесуін сұраған. Бұл жолы Динь Кхиемге «шайға» 250 млн донг берген.
Ақшаны алғаннан кейін Кхием An Binh компаниясында кенді тасымалдау жоспары мен қоршаған ортаны қорғау жоспары болмағандықтан экспорт тоқтатылғанын анықтаған. Ол компанияға бұл туралы айтып, экспортты жалғастыру үшін қажетті рәсімдерді аяқтауға көмектескен.
Тергеу An Binh компаниясына көмектескені үшін Кхиемнің 3,85 млрд донг және 100 мың АҚШ долларын алғанын анықтаған. Оған қызметі бар адамдарға ықпалын пайдаланып, жеке пайда тапты деген айып тағылған. «Шайға» берілген 250 млн донг бойынша қылмыстық қудалауға жеткілікті негіз болмаған, бірақ Кхием бұл соманы заңсыз табыс ретінде қайтаруға міндеттелген.
Лаокай провинциясы төрағасының бұрынғы орынбасары Ле Нгок Хынг пен департамент директоры До Чыонг Зянг жеке пайда үшін және таныстыққа бола қызметтік міндеттерін бұзды деген айыппен жауапқа тартылған. Олар компаниялардың нақты жағдайын тексеруді тапсырмай, министрлікке құжат жіберу туралы ұсынысты мақұлдаған. Хынг 355 млн донг, ал Зянг 500 млн донг заңсыз пайда алған.
Хынг пен Зянгке тікелей немесе делдалдар арқылы жүгінген 11 компания өкілдеріне қатысты прокуратура олардың экспортқа рұқсат алғаннан кейін ақша бергенін анықтаған. Сомалар аз болған және алдын ала келісім болмаған, сондықтан бұл адамдарды қылмыстық жауапқа тартуға негіз табылмаған.
Тергеу Өнеркәсіп және сауда министрлігінің темір кенін экспорттауға рұқсат беру жөніндегі кеңес беруге, ұсыныс жасауға және шешім қабылдауға қатысқан қызметкерлерін қылмыстық қудалауға да негіз таппаған. Тергеу олардың өз өкілеттігі шегінде әрекет еткенін, ақша беру немесе алу туралы келісім болмағанын көрсеткен.
Дереккөздер: Thanh Niên
