12 қарашада өткен Ұлттық жиналыс отырысында Вьетнам депутаттары тендерді жеңген компаниялардың құрылысты тікелей орындамай, жұмысты бірнеше делдал деңгейі арқылы беру жағдайларын талқылады. Отырысқа қатысушылар мұндай тәсіл шығынды өсіріп, төлемді кешіктіріп, мемлекеттік инвестициялық жобалардың мерзіміне әсер етуі мүмкін екенін айтты.
Жобалар бірнеше деңгей арқылы өтеді
Депутат Та Ван Ха қазіргі мемлекеттік инвестициялық жобалардағы мәселелердің бірі тендерді жеңген мердігерлердің құрылысты тікелей ұйымдастырмай, жұмысты басқа компанияларға беруі екенін айтты.
Оның айтуынша, бас компания немесе корпорация жобаны жеңіп алып, оны еншілес компанияға тапсыруы мүмкін. Еншілес компания жұмысты кәсіпорынға немесе құрылыс ұйымына береді. Осыдан кейін жоба нысанды тікелей орындайтын мердігерге жеткенше тағы бірнеше делдал деңгейінен өтуі мүмкін.
Әр делдал деңгейінде басқару шығыны мен пайдасының бір бөлігі ұсталып қалады. Бұл сомалар жинала келе құрылысты тікелей орындайтын компанияның жүктемесін арттырады. Ол материалдар мен жұмыс күшінің бағасы өзгеруіне және жобаны іске асыру кезінде туындайтын басқа шығындарға да тап болады.
Та Ван Ха мұндай жүйе жобаның қымбаттауына, делдалдардың қаражатты пайдалануына, құрылыс ұйымына төлемнің кешігуіне және берешектің пайда болуына әкелуі мүмкін екенін айтты.
Қаржы министрі Нго Ван Туан негізгі жауапкершілік жоба инвесторына тиесілі екенін айтты. Тендер өткізіліп, келісімшарт жасалғаннан кейін инвестор жұмысты мұқият бақылап, мердігердің келісілген талаптарды орындауын қамтамасыз етуі керек. Министрліктер, ведомстволар, жергілікті билік және басқа да құзырлы органдар бақылауды күшейтуі қажет, деді ол.
Құрылыс министрі бұл жағдайға жол бермейтінін айтты
Құрылыс министрі Чан Хонг Мин де бұл мәселеге тоқталды. Оның айтуынша, қазан айының соңына қарай мемлекеттік инвестицияларды игеру деңгейі шамамен 74%-ға жеткен. Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда жаман нәтиже емес. Дегенмен кейбір елді мекендерде мемлекеттік инвестиция қаржысын игеру баяу болып отыр.
Министр объективті себептерге жерді босату мәселесін, бағаның өзгеруін, материалдар мен жұмыс күшінің тапшылығын жатқызды. Жақында кейбір құрылыс ұйымдары жұмыс күші жетіспегендіктен қосалқы мердігерлерді пайдалануға мәжбүр болған. Кейбір елді мекендердегі баға индекстерінің уақытында жарияланбауы мен ауа райы да жобалардың орындалу мерзіміне әсер етті. Субъективті себептердің қатарында жобаны басқару, жұмысты ұйымдастыру және инвесторлардың жобаны жүргізу қабілеті аталды.
Қосалқы мердігерлерді таңдау туралы Чан Хонг Мин кейбір жергілікті билік органдары тендер өткізу мәселесін министрлікке жеткізгенін айтты.
Министрдің айтуынша, кейбір мердігерлер жоба тендеріне қатысу шарттарына сай болу үшін қазір бірлескен кәсіпорындар құрып немесе серіктестікке бірігіп жатыр. Бұл бірнеше мәселенің туындауына әкелген.
Мұндай бірлестіктердің кейбір мүшелері іс жүзіндегі мүмкіндігі жеткіліксіз болса да, бірнеше жобаны жеңіп алған. Соның салдарынан тендерді жеңген мердігер жұмысты шағындау мердігерлерге беретін жағдай пайда болған. «Бұл өте күрделі мәселе екенін көріп отырмыз», деді Чан Хонг Мин.

Министр тендер туралы заң мердігерлерді таңдау үдерісіне нақты талаптар қоятынын айтты. Олардың қатарында қаржылық мүмкіндікті, жабдықты, техниканы және қызметкерлерді тексеру бар. Соған қарамастан мұндай жағдайлар жалғасып отыр. Оның айтуынша, бұл құрылыс ұйымдарының жауапкершілігі және мәселе заңға сәйкес шешілуі керек.
Инвесторлар жобалардың мерзімі мен сапасын бақылауға, сондай-ақ құрылыс ұйымдарын тексеруге де жауапты.
Чан Хонг Мин алдағы уақытта министрлік тендер үдерісін күшейту, рәсімнің объективтілігін қамтамасыз ету және мұндай жағдайлардың қайталануына жол бермеу үшін нұсқаулық қаулы әзірлеуге қатысатынын айтты.
Дереккөздер: Dân Trí


