Ханой (VNA). Вьетнам жағалау туризмін келушілер санына негізделген модельден жоғары құнды, әсерге бағытталған экономикаға айналдыра алады. Ол үшін елдің табиғи ландшафтары мен теңіз ресурстарын жергілікті қауымдарға көбірек экономикалық қайтарым мен тұрақты күнкөріс әкелетін ерекше туристік өнімдерге айналдыру қажет.
2025 жылы Вьетнамға шамамен 21,2 млн халықаралық турист келді. Бұл бір жыл бұрынғыдан 20,4% көп және 2019 жылғы пандемияға дейінгі деңгейден жоғары. Ішкі туристік сапарлар саны шамамен 137 млн болды, ал туризмнен түскен табыс шамамен 1 квадриллион донгты (38,7 млрд АҚШ долларын) құрады.
Бұл көрсеткіштер елдің тартымдылығы артқанын көрсетеді, бірақ Вьетнам келушілер саны бойынша бәсекені жалғастыра ма, әлде әр турист әкелетін құнға назар аудара ма деген сұрақ туындайды.
Мәселе жағалаудағы бағыттарда анық байқалады. Әдемі жағажайлар туристерді тартқанымен, олардың ұзақ қалуына әрдайым ықпал ете бермейді. Қонақүй сыйымдылығын ғана арттыру кірісті көбейтпейді: тартымды түнгі өмір, ыңғайлы көлік, ерекше әсерлер және қолайлы орта қажет, деп жазады eMagazine VnEconomy.
2026 жылғы 22 тамыздағы туризмді жаңа дәуірдегі жетекші экономикалық салаға айналдыру туралы Саяси бюроның №26-NQ/TW қарары саннан сапаға көшуді ұсынады. Мәдени ерекшелік пен әсер сапасы бәсекелік артықшылыққа айналуы тиіс.
Теңіз ресурстарын құнға айналдыру
Дүниежүзілік саяхат және туризм кеңесінің (WTTC) мәліметінше, теңіз және жағалау туризмі 2023 жылы әлемдік ЖІӨ-ге тікелей шамамен 1,5 трлн доллар қосты және 52 млн жұмыс орнын қолдады. Бұл әлемдік туристік шығындардың шамамен жартысына тең.
Бұл салаға қонақүй мен көліктен бөлек асхана, бөлшек сауда, ойын-сауық, су спорты, сауықтыру қызметтері, мәдени индустриялар және цифрлық сервистер кіреді. Сондықтан бәсекеге қабілеттілік табиғи нысандарға ғана емес, әсерлердің алуан түрлілігі мен сапасына да байланысты.
Вьетнам келушілер санын болу ұзақтығы, шығын көлемі, қайталама сапарлар және табыстың жергілікті қауымдарда қалатын үлесі сияқты көрсеткіштермен толықтыруы керек. Ұзағырақ қалып, құны жоғары қызметтерді пайдаланатын туристер саны аз болғанның өзінде, инфрақұрылым мен ортаға салмақ түсіретін жаппай туризмнен көбірек пайда әкелуі мүмкін.
2025 жылы елге теңіз арқылы шамамен 273 900 халықаралық турист келді. Бұл шетелдік келушілердің жалпы санының 1,3%-ы. Көрсеткіш круиз туризмі мен теңіз әсерлерінің әлеуетін көрсетеді, бірақ ол үшін Вьетнам жолаушы порттарын, мариналарды, қосымша қызметтерді және тартымды жағалау экскурсияларын дамытуы керек.
Теңіз мәдениетіне негізделген әсерлер
Көптеген жағалау бағыттары әлі де жағажай демалысы мен суға түсуге тәуелді. Мұндай ұсыныстар барған сайын ұқсас бола түскендіктен, бағыттарға басқа жерде қайталау қиын ерекше әсерлер қажет.
Ықтимал өнімдерге круиздер, яхтинг, дайвинг, теңіз жануарларын бақылау, аралдарды аралау, экотуризм, сауықтыру қызметтері, теңіз өнімдері тағамдары, фестивальдер, мәдени қойылымдар және түнгі өмір жатады.
Вьетнамның теңіз мұрасы бұл үшін негіз бола алады. Балықшылар ауылдары, дәстүрлі қайық жасау, балық соусын өндіру, теңіз өнімдерін өңдеу, балықшылар фестивальдері мен жағалау салттары туристік әсерлерді байытып, бағыттардың брендін күшейте алады.
Туристер балықшыларға ау тартуға көмектесіп, балық соусын жасауды үйреніп, теңіз өнімдерін дайындап, дәстүрлі себет қайықтарымен саяхаттап немесе маржан рифтерін қалпына келтіру мен мангр ағаштарын отырғызуға қатыса алады. Мұндай әрекеттер жергілікті дәстүрлерді туристік өнімдерге айналдырып, қауымдардың қатысуы мен табыс табуына мүмкіндік береді.
Қоршаған ортаны қорғау
Жағалау туризмінің ұзақ мерзімді бәсекеге қабілеттілігі бағыттардың экологиялық көтерімділігіне байланысты. Адамның шамадан тыс көп болуы, теңіздің ластануы, маржан рифтерінің бұзылуы, тұщы су тапшылығы және тазартылмаған ағын су туристерді тартатын нысандарға зиян келтіруі мүмкін.
WTTC зерттеуі саланың климат өзгерісіне осалдығын және шығарындыларды азайту мен бейімделуге инвестиция қажет екенін көрсетеді. Теңіз және жағалау туризмі үшін бұл қаржы жылына шамамен 65 млрд доллар деп бағаланады.
Сондықтан қоршаған ортаны қорғауды туризм бизнес модельдеріне енгізу керек. №26 қарарда энергия мен су тұтынуын, қоршаған орта сапасын және бағыттардың көтерімділік шегін бақылау үшін жасанды интеллект, заттар интернеті және сенсорлық жүйелерді пайдалану да аталады.
2045 жылға дейінгі стратегия
Вьетнам оқшау бағыттардың орнына өзара байланысқан жағалау туризмі кластерлерін дамытуы керек. Солтүстік маршруттар Халонг, Катба, Хайфон, Вандон және Йентуды байланыстыра алады, ал орталық Вьетнам Хюэ, Дананг, Хойан, Куалоам және Лишонды біріктіре алады.
Инвестицияны жолаушы порттарына, мариналарға және туристерді қонақүй, тамақтану, сауда, спорт пен мәдени нысандармен байланыстыратын қосымша инфрақұрылымға бағыттау қажет. Деректерге негізделген жүйелер келушілер ағынын, көлікті, су ресурстары мен қалдықтарды басқаруға көмектесе алады.
Жасыл инфрақұрылым, жаңартылатын энергия, суды үнемдеу, ағын суды тазарту және бір реттік пластикті азайту барған сайын маңызды болады. Туризм өсімінен қауымдар пайда көруі үшін мамандар даярлау мен жергілікті тұрғындардың белсендірек қатысуы да қажет.
2045 жылға қарай Вьетнам алуан түрлі, сапалы, экологиялық тұрақты және мәдени ерекшелігі бар теңіз әсерлерін ұсынатын Азиядағы жетекші бағыттардың біріне айналуды көздейді.
Бұл мақсат жағалау туризмін кең теңіз экономикасына біріктіріп, оны порттармен, логистикамен, жағалау қалаларымен, креативті индустриялармен, ғылым және технологиямен, цифрлық экономикамен және теңізді қорғаумен байланыстыруды талап етеді.
Мақсат келушілерді тартудан ұзақ мерзімді құн жасауға көшу және Вьетнам жағалауын, аралдары мен теңіз экожүйелерін тұрақты экономикалық бәсекеге қабілеттіліктің көзіне айналдыру болып табылады.
Дереккөздер: VietnamPlus / Vietnam News Agency
