Бейжің (ВНА). Вьетнам мен Қытай арасындағы сауда қарқынды дамып, екіжақты қатынастардың маңызды бағыттарының біріне айналды. Бұл үрдіс әсіресе Вьетнам Коммунистік партиясы Орталық комитетінің бас хатшысы, Вьетнам президенті То Ламның сәуірде Қытайға жасаған мемлекеттік сапарынан кейін күшейді. Бұл туралы Вьетнамның Қытайдағы елшілігінің сауда мәселелері жөніндегі кеңесшісі Нонг Дык Лай мәлімдеді.
Лай Бейжіңде Вьетнам ақпарат агенттігінің (ВНА) тілшілеріне берген сұхбатында қазіргі серпін нарықтағы сұраныс пен екі экономиканың өзара толықтыруына байланысты екенін айтты. Саудаға екі ел мен екі партия басшылығының стратегиялық ұстанымдарының жақындығы және оларды нақты тетіктерге, бағдарламаларға және практикалық ынтымақтастық жобаларына айналдыру жұмысы да әсер етеді. Бұл сауданы одан әрі өсіруге, оның сапасын арттыруға және әлемдік экономикадағы өзгерістерге бейімделуге негіз болады.
Біріншіден, жоғары деңгейдегі басшылардың стратегиялық ұстанымдары саудаға саяси серпін беріп, қолайлы жағдай қалыптастырады. Соңғы жылдардағы сапарлар мен байланыстар кезінде тараптар экономикалық және сауда қатынастарын жан-жақты стратегиялық ынтымақтастық серіктестігінің тіректерінің бірі деп атады. Жоғары деңгейдегі ортақ түсініктер мен келісімдер, әсіресе 2023 жылдан бері, теңгерімді және тұрақты сауда, нарыққа қолжетімділікті кеңейту, инфрақұрылым, логистика және жеткізу тізбектерін дамыту, сондай-ақ цифрлық экономика, электрондық сауда және жасыл көшу сияқты жаңа салалардағы ынтымақтастық бағыттарын белгіледі.
Бұл ұстанымдар нақты сипат алып, компаниялардың практикалық қажеттіліктері мен тікелей пайдасына жақындай түсті. Сауда енді даму, инвестиция, өндіріс, көлік инфрақұрылымы және өңірлік жеткізу тізбектерінен бөлек қаралмайды. Бұл министрліктерге, мекемелерге, жергілікті органдарға және кәсіпорындарға өзара байланысқан ұзақ мерзімді ынтымақтастық жобаларын іске қосуға мүмкіндік береді.
Екіншіден, жоғары деңгейдегі қолдау мен практикалық ынтымақтастыққа сұраныс сауданың қарқынды өсуіне ықпал етіп отыр. Қытай Вьетнамның ең ірі сауда серіктесі және импорт көзі, сондай-ақ вьетнамдық экспорттың негізгі нарықтарының бірі болып қала береді. Вьетнам Қытайдың АСЕАН-дағы ең ірі және әлемдегі үшінші ірі сауда серіктесі саналады.
Вьетнам кеденінің дерегінше, биылғы алғашқы тоғыз айда екіжақты сауда көлемі 253,1 миллиард долларға жетіп, жылдық есеппен 37,6%-ға өсті. Вьетнамның Қытайға экспорты 32,9%-ға өсіп, 65,8 миллиард долларға жетті, ал импорт 39,3%-ға артып, 187,3 миллиард доллар болды. Қытай Вьетнам импортының шамамен 41,3%-ын және жалпы экспортының 15,2%-ын құрады. Негізгі тауар топтарына электроника, машина және жабдық, материалдар мен бөлшектер, ауыл шаруашылығы және азық-түлік өнімдері кірді.
Сауда құрылымы, әсіресе электроника, машина жасау және жабдық өндірісі, материалдар мен бөлшектер, өңдеу және өндіріс салаларында жеткізу тізбектерімен тығыз байланысып келеді. Қытайға экспорттың өсуі ауыл шаруашылығы өнімдерін, өңделген және өнеркәсіптік тауарларды жеткізуді одан әрі кеңейтуге мүмкіндік бар екенін көрсетеді.
Үшіншіден, жоғары деңгейдегі ортақ түсініктер біртіндеп нақты нәтижелерге айналып жатыр. Вьетнам министрліктері мен мекемелері Қытайда сауда мен инвестицияны ілгерілетуге арналған көптеген іс-шара өткізіп, вьетнамдық тауарлардың қатысуын және қытайлық тұтынушылар арасында вьетнамдық брендтердің танымалдығын арттырды.
Тараптар ауыл шаруашылығы өнімдері, азық-түлік және басқа да негізгі экспорт тауарлары үшін сауда кедергілерін жою және нарыққа қолжетімділікті кеңейту бойынша үйлесімді жұмысты күшейтті. Карантин және азық-түлік қауіпсіздігі туралы хаттамаларды келісу, қол қою және іске асыру көптеген вьетнамдық ауыл шаруашылығы өнімдеріне Қытайға ресми экспорт жасауға құқықтық негіз береді. Сауда біртіндеп стандарттарға негізделген тұрақты үлгіге көшіп келеді.
Ақылды шекара бекеттерін, кеден және карантин бақылауын, логистика мен теміржол байланысын дамыту жұмысы жалғасуда. Бұл шаралар тауар тасымалындағы жедел кедергілерді азайтып, екі экономика арасындағы ұзақ мерзімді байланысты күшейтеді, сауда шығындарын төмендетеді және бизнес жұмысын жеңілдетеді.
Трансшекаралық экономикалық ынтымақтастық аймақтары, өндірістік тізбектер мен жеткізу тізбектері тетіктері бойынша жұмыс өзара іс-қимылдың дәстүрлі сауда шеңберінен асып бара жатқанын көрсетеді. Мақсат сауданы инвестициямен, өндіріс және инфрақұрылыммен байланыстыратын терең экономикалық ықпалдастыққа жету.
Төртіншіден, сауда ынтымақтастығы даму үрдістері мен екі елдің ұзақ мерзімді мүдделеріне сай жаңа салаларға таралуда. Дәстүрлі секторлармен қатар трансшекаралық электрондық саудада, цифрлық экономикада, ақылды логистикада және жасыл көшуде жаңа мүмкіндіктер ашылып жатыр. Қытайдың электрондық сауда платформалары вьетнамдық компанияларға Қытайдың тарату желілері мен тұтынушыларына, әсіресе ауыл шаруашылығы өнімдері, өңделген азық-түлік және брендтік тауарлар үшін тікелейірек жол ашады.
Өңірлік жан-жақты экономикалық әріптестік және қолданыстағы тетіктер, соның ішінде АСЕАН-Қытай еркін сауда аймағы, сауда мен инвестицияны да жеңілдетеді. Олар Вьетнам, Қытай және өңірдегі басқа серіктестер арасындағы тауардың шығу тегін анықтау ережелері мен өндірістік байланыстарды қолдайды. Бұл екі елге өзара толықтыратын артықшылықтарды тиімді пайдаланып, әлемдік жеткізу тізбектеріндегі өзгерістерге бейімделуге көмектеседі.
Бесіншіден, перспективалар қолайлы болғанымен, басты назарды көлемнен сапа мен тиімділікке түбегейлі бұру қажет. Вьетнам мен Қытай саудасы тұрақты саяси байланыстар, жоғары деңгейдегі басшылардың тұрақты назары, экономикалардың өзара толықтыруы, географиялық жақындық және ынтымақтастықтың кеңейіп келе жатқан негізі арқасында өсе береді деп күтіледі. Нарықты ашу, инфрақұрылымдық байланыс, сауданы жеңілдету, жеткізу тізбектері және цифрлық экономика туралы келісімдер бұл серпінді қолдауы тиіс.
Бұл әлеуетті іске асыру көп жағдайда қол қойылған келісімдерді тиімді орындауға, техникалық кедергілерді жоюға, логистикалық байланыстарды жақсартуға және кәсіпорындардың бәсекеге қабілеттілігін арттыруға байланысты. Вьетнамның Қытайға экспортын кеңейту, қосылған құны жоғары тауарларды дамыту, компаниялар арасындағы тікелей байланысты күшейту және теңгерімді әрі тұрақты сауданы ілгерілету басымдыққа айналуы керек, деді Лай.
ВНА
Дереккөздер: VietnamPlus / Vietnam News Agency
