27 қазанда ашылған Вьетнамдағы 15-ші Халықаралық кешью конференциясына Хошимин қаласында 40 ел мен аумақтан 500-ден астам делегат жиналды. Қатысушылар жаһандық жеткізу байланыстарын нығайту және саладағы қосылған құнды арттыру мәселелерін талқылады.
«Шикізаттан қосылған құнға дейін: құн тізбектерін байланыстыру және жаһандық кешью жеткізу тізбектерінің болашағын қалыптастыру» тақырыбындағы шараны Вьетнам Кешью қауымдастығы (VINACAS) Өнеркәсіп және сауда министрлігі жанындағы Вьетнамның сауданы ілгерілету агенттігімен бірлесіп ұйымдастырды.
VINACAS төрағасы Фам Ван Конгтың айтуынша, Вьетнам 2025 жылы шамамен 800 мың тонна кешью экспорттап, рекордтық 5,4 млрд доллар табыс тапқан. Ел жиырма жылға жуық уақыт бойы кешьюді өңдеу мен экспорттаудан әлемде көш бастап келеді, оның үлесіне жаһандық экспорттың 80%-дан астамы тиесілі.
Тариф саясатының өзгеруі, сауда кедергілері, өндіріс, тасымал, логистика және қаржы шығындарының өсуі бүкіл құн тізбегіне қысым түсіріп отыр. Сала алдағы 10–20 жылға арналған стратегиямен қатар қазіргі мәселелерді шешуі керек. Бұл үшін терең өңдеуге, өнім түрлерін көбейтуге және жартылай өңделген өнімнің орнына қосылған құны жоғары тауарларға назар аудару қажет.
Конг кешью өндірісі қатысушылардың мүдделері өзара тығыз байланысты жаһандық жеткізу және құн тізбегінің бір бөлігі екенін атап өтті. Сондықтан тұрақты даму жекелеген әрекеттерге емес, елдер, жеткізушілер, өңдеушілер және дистрибьюторлар арасындағы ынтымақтастыққа байланысты. Қатысушылар нарықтың ашықтығын арттырып, ұсыныс, сұраныс және баға ауытқуы туралы деректермен бөлісіп, мүмкіндіктер мен тәуекелдерді бірлесіп басқаруы керек.
Вьетнамның сауданы ілгерілету агенттігінің өкілі Чан Нгок Хай кешью саласының ұзақ мерзімді құрылымдық қиындықтарға тап болғанын айтты. Оның сөзінше, жаһандық жеткізу тізбектерінің өзгеруі, тұрақты даму талаптарына байланысты техникалық кедергілер, экологиялық өнімдерге сұраныстың өсуі және шикізат өндіретін елдер арасындағы бәсекелестік компанияларды экспорт стратегияларын қайта қарауға мәжбүрлеп отыр.
Вьетнам өңдеуге пайдаланылатын шикі кешью жаңғағының шамамен 80%-ын импорттайды, ал ел ішінде өсіруге қолайлы жер көлемі азайып келеді. Бұл тәуелділік шикізат жеткізуді қамтамасыз етуді, өңдеу тиімділігін арттыруды және дайын өнімнің құнын өсіруді қажет етеді.
Хай компанияларды дайын өнімді сата беруден қосылған құны жоғары тауар ұсынуға көшуге, брендтерін дамытуға және шетелдік нарықтарда тікелей жұмыс істеуге шақырды. Ол министрлік сауданы ілгерілетуді жаңғыртып, нарықты болжау үшін жасанды интеллект пен үлкен деректерді пайдалануды, экологиялық және цифрлық сауданы дамытуды, сондай-ақ компанияларға халықаралық стандарттарға сай болуға көмектесуді жоспарлап отырғанын айтты.
Бұл шаралар премьер-министр бекіткен 2026–2030 жылдарға арналған халықаралық нарықтарға шығу бағдарламасымен байланысты. Бағдарлама компанияларға басқаруды жетілдіруге, брендтер құруға, мақсатты нарықтарды анықтауға, тарату арналарын дамытуға және жаһандық құн тізбектеріне тереңірек кірігуге көмектесуді көздейді.
Хайдың айтуынша, кешью компаниялары брендтерін дамыту және қорғау, терең өңдеуді кеңейту, Вьетнам брендтерімен шығарылатын өнімдерді халықаралық тарату желілеріне енгізу үшін қолдаудың қолжетімді тетіктерін толық пайдалануы керек. Бұл шетелдік серіктестердің маркаларына тәуелділікті азайтады.
Халықаралық жаңғақтар және кептірілген жемістер кеңесінің (INC) төрағасы Ашок Кришен соңғы он жылда әлемдік жаңғақ нарығы жылына орта есеппен шамамен 8%-ға өскенін айтты. Жаңғақтар мен кептірілген жемістерге жыл сайынғы сұраныс шамамен 1,4 млн тоннаны құрайды, оның ең үлкен үлесі кешьюге тиесілі.
Кришеннің айтуынша, тұтынушылар, әсіресе жастар, денсаулығына көбірек көңіл бөліп, тамақтануына назар аудара бастады. Компаниялар нарық сұранысын түсініп, сапаны сақтап, импорттаушы нарықтардың талаптарын орындаса, Вьетнамның кешью саласы заманауи тұтынушы талғамына сай өнімдер әзірлеуден пайда көре алады.
Ол жаңғақтар мен кептірілген жемістерге ортақ сапа және техникалық стандарттар белгілеу үшін халықаралық ынтымақтастықты күшейту қажет екенін де атап өтті. Оның сөзінше, стандарттарды үйлестіру сауданы жеңілдетіп, бәсекеге қабілеттілікті арттырады.
Вьетнамның кешью дәнін өңдеу мен экспорттаудағы жетекші орны саланың жаһандық құн тізбектеріне одан әрі кірігуіне берік негіз қалыптастырады, деді ол.
Дереккөздер: VietnamPlus / Vietnam News Agency
