Қытай Ғылым академиясының Математика және жүйелер ғылымы академиясының доценті Нгуен Куок Хунгтің айтуынша, 23-NQ/TW Саяси бюро қарары шетелдегі вьетнамдықтарға білімі, тәжірибесі және халықаралық байланыстары арқылы елдің дамуына тікелей үлес қосуға мүмкіндік берді.
Хунг Бейжіңде Вьетнам ақпарат агенттігінің тілшілеріне берген сұхбатында шетелдегі вьетнамдықтар жөніндегі 23-NQ/TW қарар туралы айтты. Оның сөзінше, Вьетнам Коммунистік партиясы Орталық комитетінің бас хатшысы әрі президент То Ламның шетелдік сапарларында шетелдегі зиялы қауым мен дарынды вьетнамдықтарды тарту туралы бірнеше рет айтуы бұл мәселеге ел басшылығының назар аударып отырғанын көрсетті.
Ғылым, технология, инновация және ұлттық цифрлық трансформация салаларындағы серпіліске арналған 57-NQ/TW Саяси бюро қарарымен бірге бұл құжат шетелдегі тәжірибені Вьетнамның нақты даму қажеттіліктерімен байланыстыруға мүмкіндік береді.
Хунгтің айтуынша, ғалымдарға қолайлы жұмыс жағдайы, зерттеулерді дамыту және жас ұрпақты оқыту мүмкіндігі, сондай-ақ елге ұзақ мерзімге оралу мәселесін қарастырған жағдайда тұрақты отбасылық өмір қажет.
Математика және жүйелер ғылымы академиясындағы тәжірибесіне сүйенген Хунг зерттеушілерді тарту үшін бәсекеге қабілетті жалақының өзі жеткіліксіз екенін айтты. Кәсіби орта, мықты әріптестер, жас ғалымдарға тәлімгерлік ету мүмкіндігі және зерттеуге жеткілікті уақыт та маңызды. Ол шетелдегі вьетнамдық мамандармен байланысты күшейтудің төрт шарасын ұсынды.
Біріншіден, Вьетнам мамандардан тұрақты көшуді талап етпейтін икемді қатысу түрлерін кеңейтуі керек. Шетелдегі зерттеушілер шақырылған профессор болып жұмыс істей алады, докторанттарға бірлесіп жетекшілік етеді, ортақ зерттеу топтарын құрады немесе Вьетнамда арнайы курстар өткізеді. Тиісті келісімшарттар мен қаржыландыру тетіктері мұндай ынтымақтастықты тұрақты етуге көмектеседі. Вьетнамның Математика саласындағы озық зерттеулер институтының бағдарламалары басқа бағыттарға үлгі бола алады.
Екіншіден, ел ғалымдарға кәсіби еркіндік пен жауапкершілікті қатар бере отырып, зерттеулерді тұрақты, көпжылдық қаржыландыруы керек. Зерттеушілер команда құрып, зерттеу бағытын таңдап, бөлінген бюджеттерді басқаруы тиіс, ал жеңілдетілген әкімшілік рәсімдер олардың жұмысына назар аударуына мүмкіндік береді. Бағалау әр пәннің ерекшелігін ескеріп, зерттеу сапасы мен ұзақ мерзімді үлеске басымдық беруі және отандық әрі халықаралық беделді сарапшылардың қатысуымен жүргізілуі керек.
Үшіншіден, жас зерттеушілерге көбірек инвестиция қажет. Докторанттарға арналған шәкіртақы мен постдокторанттардың жалақысы олардың жұмысына сенімді түрде кірісуіне жеткілікті болуы керек. Жетекші отандық және халықаралық зерттеу топтарымен ынтымақтастық мүмкіндігі де Вьетнамның ғылыми әлеуетін күшейтіп, шетелдегі вьетнамдық зиялы қауыммен ұзақ мерзімді серіктестікке негіз қалайды.
Төртіншіден, ынтымақтастық академиялық ортадан шығып, ірі технологиялық корпорациялар мен ғылыми-зерттеу ұйымдарында жұмыс істейтін вьетнамдық мамандарды да қамтуы керек. Жасанды интеллект, жартылай өткізгіштер және биотехнология салаларында олар кеңес беріп, жергілікті мамандарды оқытып, вьетнамдық университеттермен, зерттеу институттарымен және компаниялармен бірлескен жобаларға қатыса алады.
Вьетнамға тұрақты жұмыс істеуге оралатын мамандар үшін Хунг олардың біліктілігі мен жауапкершілігіне сай бәсекеге қабілетті еңбекақы, сондай-ақ әлеуетін толық пайдалануға мүмкіндік беретін қолайлы жұмыс жағдайы қажет екенін атап өтті.
Дереккөздер: VietnamPlus / Vietnam News Agency
