Ескерту жанжалға айналғанда
19 қазанда Ханойдағы Mạc Đĩnh Chi мектебінде 17 жастағы оқушының мұғалімді ұруы қоғамның наразылығын туғызды. Оқушы және тағы бірнеше сыныптасы үй тапсырмасын орындамағандықтан, сыныптың алдына тұруды сұрады. Осыдан кейін оқушы мұғалімді ұрған. Мұғалімнің мұрын сүйегі сынып, денсаулығына келген зиян 12 пайыз болды. Оқушыға қылмыстық іс қозғалып, ол қамауға алынды.
Хошимин қаласындағы Tam Phú мектебінің оқушысы Нго Ань Кьет бұл оқиғаны естігенде қатты таңғалып, қапаланғанын айтты. Оның сөзінше, кейбір жасөспірімдер көпшіліктің алдында айтылған ескертуді өздерін қорлау деп қабылдайды. Әлеуметтік желідегі жағымсыз контентке ұшырау және қысымды жеңілдету дағдыларының болмауы да ойланбай әрекет етуге әкелуі мүмкін.
«Ашу табиғи реакция болуы мүмкін, бірақ эмоцияны басқарып, мәдениетті қарым-қатынас жасау жаңа буын оқушысының жетілгенін көрсетеді», деді Кьет.
Кьеттің айтуынша, оқушы мұғаліммен келіспеген жағдайда сабырға келіп, сабақтан кейін жеке сөйлесуі немесе сынып жетекшісі мен мектептің психологиялық кеңес беру бөліміне жүгінуі керек.
Хошимин қаласындағы Trần Đại Nghĩa дарынды оқушылар мектебінің оқушысы Ле Хоанг Ту Уен өзі және басқа көптеген оқушы кейде мұғалімдер оларды түсінбейді деп ойлайтынын айтты. Уен дауласудың орнына жағдайды сабырмен ой елегінен өткізіп, кейін ойын айтуға қолайлы уақытты таңдайды.
Болашақта педагогика саласында жұмыс істегісі келетін Уен кейбір оқушылар эмоциясын білдіру құқығын ойына келгенін істеуге рұқсатпен шатастыратынын айтты.
Хошимин қаласындағы An Nhon бастауыш және негізгі орта мектептерінде екі баласы оқитын ата-ана Ле Хоанг Йен мұғалімді сыйлау оның әр сөзімен келісуді білдірмейтінін айтты. Егер баласы өзіне әділетсіз қарағанын сезсе, ол баласын тыңдап, жағдайды анықтап, мектеппен сөйлеседі. Ал бала қателессе, жауапкершілікті мойындауға, кешірім сұрауға және салдарын түзетуге үйретеді. Оның айтуынша, ата-аналар эмоцияны басқару мен келіспеушілікті шешуде де үлгі болуы керек.
Мұғалімдерге де қорғаныс қажет
Хошимин қаласындағы Binh Hung Hoa мектебінің мұғалімі Фан Тхе Хоай жоғары сыныпта оқып жүрген кезінде оқушының мұғалімді ұрғанын көрген. Оның айтуынша, зорлық-зомбылықтың әр жағдайын бір сәттік жанжалмен түсіндіру мүмкін емес.
Хоай 2007 жылы мұғалімдік қызметін бастағанда оқушылардың ашулы реакцияларына өзі де тап болғанын айтты. Жас мұғалім кезінде кейде ашуға беріліп, жағдайды әрдайым жұмсақ шеше алмағанын мойындайды. Бірнеше жылдан кейін ол оқушылармен жеке сөйлесіп, өз мектеп кезіндегі қателіктерін бөлісе бастаған.
«Егер мен қателессем, оқушылардың маған ашық түрде ескерту жасап, қарсы пікір айтуға толық құқығы бар», деді Хоай. Оның сөзінше, мұғалімдер оқушының ар-намысына бүкіл сыныптың алдында тимеуге тырысуы керек.
Хошимин қаласындағы Bùi Thị Xuân мектебінің мұғалімі До Дык Ань бұл пікірмен келіседі. Оның айтуынша, оқушы өзін ұстай алмай қалғанда мұғалім сабыр сақтап, ескертуді кімнің жеңетіні туралы тартысқа айналдырмауы керек. Алдымен қауіпсіздікті қамтамасыз етіп, жағдай басылған соң оқушымен жеке сөйлесу қажет. «Мұғалімнің беделі қорқынышқа емес, білімге, әділдікке, мейірімге және оқушылардың шынайы құрметіне сүйенуі керек», деді ол.
Хошимин қаласындағы Lê Quý Đôn мектебінің мұғалімі Нгуен Вьет Данг Зу мұндай оқиғалар қайталануы мүмкін деп алаңдайды және зорлық-зомбылық құрбаны болған мұғалім не істеуі керек деген сұрақ қояды. Оның айтуынша, отбасы баланы өз әрекетіне жауап беруге үйретуі керек, ал мектеп диалог мәдениетін қалыптастыруы қажет. «Оқушыларға пікірталас жүргізуді үйретуіміз керек, келіспеушілікке зорлықпен жауап беруді емес», деді Зу.
Адамгершілік оқулық бетінде ғана қалмауы керек
Хошимин қаласындағы Қолданбалы білім беру психологиясы институтының шақырылған оқытушысы, магистр Тхать Чан Бать Лонг ескерту оқу, отбасы немесе шешілмеген ішкі күйзелістен қысым көріп жүрген оқушы үшін соңғы тамшы болуы мүмкін екенін айтты.
Жасөспірім кезінде қатарластарының алдында абыройынан айырылып қалудан қорқу да қатты реакцияға әкелуі мүмкін. Лонгтың айтуынша, мектеп эмоцияны басқару мен зорлықсыз қарым-қатынас дағдыларын үйретуі керек, ал психологиялық кеңес беру кабинеті оқиға болғаннан кейін ғана емес, іс жүзінде де жұмыс істеуі қажет.
Хошимин қаласындағы Экономика және қаржы университеті психология бағдарламасының жетекшісі Нгуен Ань Кхоа ескерту бұрыннан жиналған ашуды қоздыруы мүмкін екенін айтты. Оның себебі мұғалім мен оқушы арасындағы қарым-қатынаспен ғана шектелмей, отбасыға, достарға және қоғамға да байланысты болуы ықтимал.
Кхоаның айтуынша, эмоция мен мінез-құлықты бақылауға қатысатын маңдай алды ми қыртысы негізгі және жоғары орта мектеп оқушыларында әлі қалыптасу үстінде. Сондықтан балаларды ерте жастан сабыр сақтауға және өз әрекетінің салдарын ойлауға үйрету керек. Ересектер үлгі көрсетіп, тыңдай білуі және баланы өзгелерді қорламай пікір айтуға үйретуі қажет.
Хошимин педагогикалық университеті психология кафедрасы меңгерушісінің орынбасары Май Май Хань балалардың күрделі есептерді шығара алғанымен, эмоциясын басқаруды әлі білмеуі мүмкін екеніне алаңдайды.
Мұғалімдерді даярлау бағдарламаларына қатысқан Хань адамгершілік сабақтарына әрдайым жеткілікті көңіл бөлінбейтініне, кей жерлерде бұл уақыттың басқа пәндерге дайындалуға пайдаланылатынына алаңдайды. Оның пікірінше, адамгершілік тәрбиесі тек сабақта емес, ересектердің мінез-құлқынан және мектептің жанжалды шешу тәсілінен көрінуі керек. Білім жетістігі тек бағалардағы жақсы көрсеткіштермен емес, әр баланың өзіне және басқа адамдарға қалай қарайтынымен де өлшенеді. (Жалғасы бар)
Дереккөздер: Thanh Niên
