Вьетнам Коммунистік партиясы Орталық комитетінің Бас хатшысы әрі президент То Лам 23 қазанда Брюссельдегі Egmont корольдік халықаралық қатынастар институтында бағдарламалық сөз сөйледі. Ол ортақ көзқарасты саяси шешімнен ынтымақтастықтың жаңа үлгісіне дейін нақты іске айналдыруға тоқталды.
То Ламның айтуынша, «Доймой» жаңаруының төрт онжылдығынан кейін Вьетнам соғыс, қоршау және эмбаргоны бастан өткерген елден Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ЕО-ның жетекші сауда және инвестициялық серіктесіне айналды. Саяси жүйелері мен даму деңгейлері әртүрлі елдер диалог, өзара тиімді ынтымақтастық және халықаралық құқықты құрметтеу арқылы айырмашылықтарды еңсере алады.
Ол үш ойды атап өтті: әлемдегі өзгерістер бөлшектену қаупін туғызғанымен, жаңа мүмкіндіктер ашады; Вьетнам мен ЕО-ның стратегиялық дербестік жөніндегі көзқарастары жақындасып келеді; Вьетнам мен Бельгия байланыстары Вьетнам мен ЕО серіктестігінің стратегиялық дамуына қозғаушы күш болуы тиіс.
Стратегиялық міндет ұлттық дербестікті сақтай отырып, әділ әрі ашық, ережелерге негізделген халықаралық тәртіпке үлес қосу болып табылады. Вьетнамның қағидасы «сенім, дербестік, өз күшіне сүйену, өз күшін нығайту және ұлттық мақтаныш» ұғымдарына негізделеді. Өз күшіне сүйену тұрақтылықты арттырады, ал халықаралық ынтымақтастық даму мүмкіндіктерін кеңейтеді.
Вьетнам 2030 жылға қарай заманауи өнеркәсіп базасы бар дамушы елге, 2045 жылға қарай дамыған, табысы жоғары елге айналуды көздейді. Ел табиғи ресурстар мен арзан жұмыс күшіне тәуелділіктен білімге, инновацияға, цифрлық трансформацияға және жасыл көшуге негізделген өсу үлгісіне өтуде. Сонымен бірге тәуелсіздік, өз күшіне сүйену, көпжақтылық және сыртқы байланыстарды әртараптандыру саясаты сақталады.
Алда орта табыс тұзағына түсу, еңбек өнімділігін арттыру қысымы және ашық экономиканың геоэкономикалық күйзелістерге осалдығы сияқты қауіптер бар. То Лам Вьетнамға ішкі күш-жігерімен қатар халықаралық серіктестердің стратегиялық, әділ, теңгерімді және тиімді ынтымақтастығы қажет екенін айтты. Ол ЕО-ны негізгі серіктестердің бірі деп атады.
Вьетнам ЕО-мен ауқымды ынтымақтастық желісін сақтап отырған Оңтүстік-Шығыс Азиядағы жалғыз ел және ЕО-ға мүше 11 мемлекетпен стратегиялық немесе жан-жақты серіктестігі бар. ЕО-мен ынтымақтастық Вьетнамның көпжақтылық, әртараптандыру және дербес даму саясатының стратегиялық тірегі болып табылады.
Тараптар төрт бағытта ортақ ұстанымға ие: стратегиялық дербестік және Вьетнамның өз күшін нығайту қағидасы; CBAM мен EUDR сияқты жасыл стандарттар; сауда мен экономикалық қауіпсіздіктегі әділдік, ашықтық, теңдік және өзара тиімділік; халықаралық құқық пен теңіз қауіпсіздігі.
То Лам Вьетнам мен Бельгия байланыстарын ЕО-мен серіктестіктің тереңдігін көрсететін дәлел деп атап, саяси сенімді, экономикалық қауіпсіздікті, сауда мен инвестицияны, жеткізу тізбектерін, киберқауіпсіздік пен теңіз қауіпсіздігін нығайтуға шақырды. Ол ЕО, Вьетнам және АСЕАН арасындағы үйлестіруді де күшейтуді ұсынды.
Ол экономикалық, сауда және инвестициялық ынтымақтастықты жаңа деңгейге көтеруді ұсынды. ЕО вьетнамдық кәсіпорындарға CBAM және EUDR стандарттарына сай болуға техникалық көмек көрсетуі керек, ал еуропалық қорлар Вьетнамның стратегиялық инфрақұрылымы мен логистикасына инвестициясын кеңейте алады.
Басқа бағыттарға ғылым мен технология, жартылай өткізгіштер және инновациялар жатады. Вьетнам екі технологиялық экожүйені байланыстыруды және әлемдегі жетекші жартылай өткізгіштер зерттеу орталығы IMEC орналасқан Бельгиямен ынтымақтастықты дамытуды ұсынды. То Лам жартылай өткізгіштер, жауапты жасанды интеллект және биотехнология бойынша бірлескен орталықтарды, инновациялық және стартап желілерін байланыстыруды атады.
То Лам жеке сектор мен жергілікті билік қатысатын жасыл және әділ энергетикалық көшуді жеделдетуге, әсіресе Меконг атырауындағы климат мәселелерін шешуге шақырды. Ол білім, даярлық және адамдар арасындағы байланыстарды, бельгиялық және вьетнамдық университеттер ынтымақтастығына негізделген «білім альянсын» және вьетнамдық қауымдастықтың мәдени көпір рөлін күшейтуді ұсынды.
АСЕАН мен ЕО қатынастарының қазіргі үйлестірушісі Вьетнам «пилоттық үлгі» әрі стратегиялық көпір болуға дайын. Бұл АСЕАН мен ЕО ынтымақтастығын өңіраралық серіктестік үлгісіне айналдырып, екі құрлықтағы бейбітшілік пен өркендеуге үлес қоса алады. То Лам Вьетнамды Азия мен Еуропаны байланыстыратын сенімді серіктес ретінде қабылдайды деп үміт білдірді. Оның айтуынша, қатынастар дипломатиялық құжаттар шеңберінен шығып, Ханой мен Брюссельді жалғайтын экономикалық, зияткерлік және технологиялық дәлізге айналуы мүмкін. Ортақ қағида «әртүрліліктегі бірлік» болуы тиіс.
Дереккөздер: VietnamPlus / Vietnam News Agency
